developen

Biraz önce sevgili Alemşah Öztürk’ün web günlüğü antifitte gördüğüm TonlaKazan isimli TurkCell servisinin web sitesini ziyaret ettim. Sitenin işlevi gayet açık ve net biçimde belirtilmişti; TurkCell’in ÇalarkenDinlet isimli hizmetinden faydalanıyorsanız, telefonunuz çalarken sizi arayanlara reklam dinletebiliyor ve her seferinde faturalı hatlarda 15 saniye, faturasız hatlarda ise 1 kontür kazanıyorsunuz.

Bunu gördüğümde hemen TurkCell’in sitesine girip tarifelere göz atmaya başladım. Gördüğüm ilk ibare aslında aradığım temel bilgiydi. TurkCell görünene göre birçok tarifesinde konuşma sürelerini 6 saniyelik dilimlerle ücretlendirmekteymiş.

İnsanoğlu düşünmeye başlıyor, durmuyor ki. Türklüğün de vermiş olduğu cin fikirlilikle "Benim iki TurkCell hattım olsun" diyiverdim. İlk hattımı sadece ikinci hattımı arayıp, reklamı dinleyip (hatta kampanya şartlarında reklamın tümünün dinlenmesine gerek bile yok denmekte) diğer telefondan çağrıyı yanıtlayıp hemen kapar isem, her seferinde 6 saniye için faturalandırılır, ama 15 saniyelik TonlaKazan bonusu kazanmış olurum.

Böyle bir durumda her seferinde 9 saniye ücretsiz konuşma kazanmış olurum. Bu da demek oluyor ki her on tekrar, ortalama bir telefon görüşmemin bedelini karşılıyor. Yani ilk hattımda 1 dakikalık (6 saniye X 10 kez) görüşme bedeli ile aslında 1,5 dakikalık görüşebiliyorum.

Üstüne üstlük ilk hattımın numarasını tanıdıklarıma versem ve aramalarımı bu hattım üzerinden yanıtlasam, ilk hattım için ödeyeceğim fatura tutarı daha da düşük olmayacak mıdır?

Peki, böylesine bir "açığı" TurkCell gibi bir dev nasıl farketmedi? Ya tüm TurkCell aboneleri bu yöntemi kullanmaya başlarsa? Allah aşkına,TurkCell’in cirosunun gerçekten %33′den fazla düşeceğine inananınız var mı?

Söz konusu durumu TurkCell pazarlama departmanında çalışan iyi eğitimli arkadaşların farketmediklerini düşünmüyorum. Hatta bu bilinçli bile yapılmış olabililir. Anahtar nokta ise insanın özünde gizli. Nihayetinde böyle bir açığın olması, insanların bu açığı sonuna kadar sömüreceğinin garantisini vermeyecektir. İnsanlar her ne kadar böylesi avantajları takip edip yararlanacak olsa da, yukarıda anlattığımız kadar kaçıkca birşeyi yapacak TurkCell müşterisi çıkar mı? Hadi bakalım…

Kıssadan hisse; Her sistem büyük yada küçük açıklar içerir. Bu açıkların yaratacağı etki ise sistemin bütününden bağımsız olarak sistem ile etkileşime giren faktörlerin davranışları ile ilgilidir. Örneğin, yukarıdaki durumun gerçeklenmesi, emek-kazanç dengesinde insanların alışkanlıklarına aykırı olacaktır. Yani kimse %33 daha ucuza görüşmek için ikinci bir hat alıp saatlerini yukarıdaki pratik ile geçirmeyecektir. Böylesine bir durumda statik testlerinizde yakaladığınızı düşündüğünüz yukarıdaki gibi bir açığın düzeltilmesi ile ilgili bir hata raporu hazırlamak gerçekten durumu altın kaplamak değil midir?

Ufak bir not düşelim buraya altın kaplama terimi ile ilgili. Yukarıda resmini gördüğünüz kitapta Steve McConell’ın da değindiği gibi altın kaplama terimi yazılım dünyasında gereksiz ve abartılı gereksinimlerin eklenmesine verilen ad.

Uzatmadan son olarak bu yazılımız, yazılımlarını kopyalanır yada çalınır kaygısı ile kaynak kodlarıyla sunmaktan korkan çekinen yazılım üreticilerine de gitsin..

İyi testler